الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني
54
صبح صادق (فارسى)
فلاسفهى مشهور و علماى علم الاجتماع است با اينكه به واسطهى دورى منطقه و وضع سياسى محيط از علوم و فضايل اهل بيت اطلاع كافى نداشته است در فصلى كه در كتاب خود راجع به امكان اطلاع بشر بر علم غيب بحث مىكند از امام صادق عليه السلام نام مىبرد و مىگويد ( قريب به اين مضمون ) : عجيب نيست شخصى مثل جعفر بن محمد با آن مقام و منزلت و صفاى باطن از علم غيب با اطلاع باشد . منصور خليفهى عباسى با اينكه وجود امام جعفر صادق عليه السلام را منافى با مفاصد سياسى خود مىدانست و از توسعهى مكتب آن حضرت جلوگيرى مىكرد ، بنا به نقل يعقوبى موّرخ ، « 1 » آن حضرت را عالم اهل بيت و از وارثان علم كتاب و برگزيدگان خدا و كسانى كه خدا در اين آيه ياد كرده است مىدانست : ( ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتَابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنَا مِنْ عِبَادِنَا ) « 2 » نكتهاى كه در اين جا تذكرش لازم است اين است كه علت اينكه حضرت صادق عليه السلام در بين ائمه عليهم السلام در اين حدّ موفق به نشر علوم اسلام و معارف قرآن گرديد كه حتى به اين مناسبت مذهب شيعه كه همان اسلام خالص است به نام آن حضرت معروف و جعفرى ناميده شد اين بود كه اوضاع و احوال سياسى زمان آن حضرت اين فرصت را به ايشان داد ؛ زيرا عصر آن حضرت ، عصر ضعف بنىاميه و قيام مردم عليه حكومت آنها بود و
--> ( 1 ) . تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 383 . ( 2 ) . فاطر ، 32 ؛ سپس اين كتاب ( آسمانى ) را به گروهى از بندگان برگزيده خود به ميراث داديم .